67 Doğrudan yada dolaylı iletim: tanıtım
Bir başkasının söylediğini bildirmek istediğimizde, ‘doğrudan iletim’ yaparız.
Söyleneni doğrudan ilettiğimizde, kişinin söylediğini, aynı sözlerle tırnak içinde kullanırız.
Doğrudan iletim: Annie said, ‘I’m hungry.’
Dolaylı iletimde, kişinin kullandığı bazı kelimeleri değiştiririz, ve tırnak kullanmayız.
Dolaylı iletim: Annie said (that) she was hungry.
yada: Annie says (that) she’s hungry.
Bir geçmiş zaman iletme eylemi kullandığımızda (ör. Annie said), iletinin zamanıda normal olarak değişecektir (ör. I’m geçmiş zamana dönüşecektir: she was).
Fakat şimdiki zaman bir iletme eylemi kullandığımızda (ör. Annie says), zamanda bir değişim olmayacaktır (ör. I’m şimdiki zaman olarak kalır: she’s).
68 Say ve tell
1
Tell sonrası kimin dediğini söylemek için bir kişi zamiri yada ismi (ör. Sarah, me, us) kullanırız.
Say ile birlikte ise, kişi zamir yada ismi normalde kullanılmaz. Karşılaştırınız:
say + something tell + someone + something
I said I was going home I told Sarah I was going home.
He says he can speak French. He tells me he can speak French.
2
Yine de, say ile birlikte bir kişi nesnesi kullalmak istersek, bu kişi nesnesi öncesinde to kullanırız.
I said to Sarah that I was going home.
3
Bazı ifadelerde tell bir kişi nesnesi olmakzısın kullanılabilir. Ör. tell a story, tell the time, tell the truth, tell a lie.
69 İfade aktarımı
1 Zaman
a – Eğer aktarım fiillerini geçmiş bir zamanda kullanırsak (he said, you told me), aktarılan konuşmanın zamanı normal olarak geçmişe dönüşür.
• Şimdiki zamanda olan fiiller geçmiş zamana dönüşür.
"I'm going home." He said he was going home.
"I want to stop." You told me you wanted to stop.
"I don't like tea." She said she didn't like tea.
"Sally has finished." You said that Sally had finished.
• Zaten geçmiş zaman olan fiiller uzak geçmiş zamana dönüşürler. Veya bir değişim göstermeyebilirler.
"I spoke to them." I said I had spoke to them. / I said I
spoke to them.
"We arrived late." They said they had arrived late / They
said they arrived late.
• Uzak geçmiş zaman olan fiillerse, değişmezler.
"I had seen the film before." I told you I had seen the film before.
Kip-fiiller
"I can swim." He said he could swim.
"I will be at home." She said that she would be at home.
"We may go by train." They told me they might go by train.
Geçmiş zaman olan kip-fiiller could, would, should ve might aktarımda değişmezler.
"You could be right." I said you could be right.
"You should see the film." They told me I should see the film.
Must ya değişmez yada had to olarak değişir.
"I must go." He said he must go. / he had to go.
b – Geçmiş bir aktarım fiili kullandığımızda, her zaman aktarılan konuşmanın zamanını değiştirmeyiz.
"The population of Londan is He said the population of Londan is
around 9 million" around 9 million.
"I live in Samsun" She told me that she lives in Samsun.
Fakat bir şey hala doğru olsa bile, aktarım cümlesinin zamanını çoğunlukla değiştiririz.
He said the population of London was around 9 million.
2 Zamirler, sıfatlar, zarflar, vs.
a – Zamirler (ör I, me) ve iyelik sıfatları (ör my, your) aktarım cümlelerinde sıklıkla değişir. Karşılaştırınız:
Doğrudan konuşma: Sue said, “I’m on holiday with my friend.”
Aktarım konuşması: Sue said she was on holiday with her friend.
Sue’dan söz ederken ondan o diye bahsederiz, ben değil. Onun arkadaşından söz edeceğimiz de ise benim arkadaşım diyemeyiz
B – İnsanlar konuşurken bulundukları yeri ve ne zaman konuştuklarını söylemek için here, now, today gibi kelimeler kullanırlar. Eğer bu kelimeleri farklı bir zaman ve yerde bildiriyorsak, çoğunlukla değiştiririz. Örneğin:
here there
this that / the
now then
today that day
tonight that night
tomorrow the next day / the following day
yesterday the day before / the previous day
next Monday the following Monday
last Monday the previous Monday
Karşılaştırınız:
"I'm here on holiday" She was there on holiday.
"I'll see you tomorrow." He said he would see me the next day.
70 Soru aktarımları
1
Tüm aktarımlarda olduğu gibi, soru aktarımlarında da zamanlar, sıfatlar, adıllar, vs. gerektiği gibi değişmelidir.
SPEAKER'S WORDS REPORTED QUESTION
"What are you doing?" The policeman asked the men what they were doing.
"How is your brother?" She asked how my brother was.
2
Soru aktarımlarında, yardımcı fiil do (do, does yada did) kullanılmaz.
SPEAKER'S WORDS REPORTED QUESTION
"What do you want?" I asked what she wanted.
"Where does he live?" They asked where he lived.
"Why did you say that?" He asked why I'd said that.
3
Herhangi bir soru kelimesi (ör what, where, why) olmadığında, aktarılan soru if yada whether ile kullanılır.
SPEAKER'S WORDS REPORTED QUESTION
"Are you cold?" I asked if he was cold.
"Do you want a drink?" She asked if I wanted a drink.
"Can you speak German?" They want to know whether I could speak German.
4
Kime sorulduğunu söylemek için ask fiilinden sonra bir nesne ( ör Ken, me) kullanırız.
I asked Ken if he was cold.
He asked me why I’d said that.
71 Aktarımlarda to mastar kullanımı
1
Emir, rica, uyarı, tavsiye ve davetleri aktarırken çoğunlukla fiil + nesne + to mastar yapısı kullanırız.
KONUŞUCUNUN SÖZLER AKTARIM
"Get out of my room," She told the man to get out of her room.
"Could you carry some bags, Mike? I asked Mike to carry some bags.
"Stay away from me?" He warned them to stay away from him.
"You shold phone the police." She adviced him to phone the police.
"Would you like to have dinner with us?" They invited me to have dinner with them.
2
Öneri, vaad yada tehditleri de aynı yolla aktarırız.
KONUŞUCUNUN SÖZLER AKTARIM
"Can I help you?" The woman offered to help me.
"I'll be careful." You promised to be careful.
"I'll hit you!" She threatened to hit me.
3
Olunsuzlarda ise, not to + mastar kullanılır.
KONUŞUCUNUN SÖZLER AKTARIM
"Don't touch my camera." He told me not to touch his camera.
"I won't be late." You promised not to be late.
